• BIST 92.013
  • Altın 210,264
  • Dolar 5,3411
  • Euro 6,0873
  • Lefkoşa 21 °C
  • Mağusa 22 °C
  • Girne 22 °C
  • Güzelyurt 20 °C
  • İskele 22 °C
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 16 °C

ABD'nin Türkiye'ye uygulayabileceği yaptırımlar ne?

ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı Mike Pence, Amerikalı pastör Andrew Brunson serbest kalana kadar Türkiye'ye yaptırım uygulamaya hazır olduklarını açıkladı.
ABD'nin Türkiye'ye uygulayabileceği yaptırımlar ne?

Amerikan Kongresi askeri ve mali konularda Türkiye'ye yönelik bazı adımlar atarken, Washington yönetimi de Trump ve Pence üzerinden en üst düzeyde "büyük yaptırımlardan" bahsediyor.

Türkiye ise Brunson davasının hukuki bir süreç olduğunu ve geri adım atmayacağını söylüyor.Andrew Brunson, Ekim 2016'da tutuklanmıştı. "Hem Fethullah Gülen Cemaati hem de PKK adına suç işlemekle" itham edilen Brunson, "örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlediği" gerekçesiyle 15 yıla kadar, "devletin gizli kalması gereken bilgileri siyasal veya askeri casusluk amacıyla temin etmek" suçlamasından ise 20 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanıyor.

Brunson davası ve başka Amerikan vatandaşları ile Türkiye'deki diplomatik misyonlarında görev yapan yerel çalışanların tutukluluğu, son dönemde ABD ile Türkiye arasındaki ilişkilerde sıkıntılı konular arasında yer alıyor.Analistlere göre, Brunson davasının yanı sıra bir NATO üyesi olan Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füze savunma sistemi satın alma planları ve Ankara'nın ABD'nin İran'a yeniden uygulamaya sokmaya hazırlandığı yaptırımlara uymayacağını açıklaması da Washington'da rahatsızlık yaratan diğer konular arasında yer alıyor.

Türkiye ise 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin sorumlusu olarak gösterdiği Fethullah Gülen'in iade edilmemesinden ve Suriye'de de ABD'nin çoğunluğunu Kürt silahlı grup Halk Savunma Birlikleri'nin (YPG) oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) verilen destekten duyduğu rahatsızlığı her fırsatta dile getiriyor.Ayrıca, New York'ta görülen davada eski Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla'nın İran yaptırımlarını yasa dışı yollarla delmek suçundan hüküm giymesinin ardından ABD Hazine Bakanlığı'nın Halkbank'a ceza kesip kesmeyeceği de ikili ilişkiler açısından izlenen bir diğer konu.

ABD, Türkiye'ye karşı ne gibi adımlar attı?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı ve eski Başbakan Binali Yıldırım, Şubat 2018'de BBC Türkçe'ye verdiği mülakatta, ABD'yi "terör örgütlerini korumakla" ve NATO ortağına gerekeni yapmamakla suçlamıştı.Yıldırım, ayrıca ABD'nin Türkiye'ye "gizli ambargo" uyguladığını öne sürmüş ve bu değerlendirmesine dayanak olarak da ABD Dışişleri Bakanlığı'nın SIG Sauer yarı otomatik silahların satışına onay vermemesini göstermişti.

Amerikan Dışişleri Bakanlığı, Erdoğan'ın Mayıs 2017'de Washington ziyaretinde korumalarının protesto gösterisi düzenleyenlere sert müdahalesinin yarattığı tepkiler üzerine 1,2 milyon dolarlık SIG Sauer yarı otomatik silah satışına onay vermeme kararı almıştı. Erdoğan da ABD ile yaşanan vize krizi nedeniyle emniyet teşkilatının bu silahları kullanmayacağını açıklamıştı.ABD ayrıca, vatandaşlarının ve Türkiye'deki misyonlarında görev yapan iki yerel çalışanın tutuklanmasının ardından vize başvurularını bir süreliğine durdurmuş ve iki ülke arasındaki görüşmelerin ardından yeniden başlama kararı almıştı.

Son olarak, ABD Kongresi'nde de önümüzdeki yıl için hazırlanan savunma harcamaları yasa tasarısında başta F-35 yeni nesil savaş uçakları olmak üzere Türkiye'ye büyük askeri malzeme satışını geçici olarak durduran bir madde eklendi.Tasarının Temsilciler Meclisi ve Senato tarafından üzerinde uzlaşmaya varılan versiyonunda, yasalaşma sürecinin tamamlanmasından 90 gün içinde ABD Savunma Bakanlığı'nın Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin durumuna yönelik bir rapor hazırlaması ve bu rapor sunulana kadar da teslimatın durdurulması öngörülüyor.Bu yasanın üzerinde uzlaşmaya varılan hali, bir kez daha Temsilciler Meclisi ve Senato'nun onayına sunulacak ve daha sonra da Trump'ın imzasıyla birlikte yürürlüğe girecek.

ABD bundan sonra ne yapabilir?

ABD Kongresi'nde bir süredir Türkiye'ye yaptırım uygulanmasını savunan isimler bulunuyordu. Hatta, savunma harcamaları tasarısına Türkiye'de bazı kişilere yönelik yaptırım uygulanmasına dönük bir maddenin eklenmesi teklif edildi ancak bu kabul edilmedi. Şimdi ise Başkan Trump ve Başkan Yardımcısı Pence'in çağrılarının Kongre'de bundan sonraki yaptırım çabalarının da hayata geçirilme ihtimalini artıran bir gelişme olarak gösteriliyor.ABD basını ve analistler, Washington'ın Türkiye'ye askeri, mali ve kurum ya da kişileri doğrudan hedef alan yaptırımlar uygulayabileceği belirtiyor.

Askeri alanda, F-35 teslimatını ABD Savunma Bakanı'nın rapor sunma şartına bağlayan tasarı dışında kısa vadede bir adım atılması beklenmiyor.Mali tarafta ise son dönemdeki gelişmelerin mevcut yürüyen bazı girişimlerin hayata geçme olasılığını artırmış olabileceği ifade ediliyor.

ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi, geçen hafta içerisinde Dünya Bankası nezdindeki Uluslararası Finans Kuruluşu gibi kurumların Türkiye'ye verilecek kredilerin onay sürecinde ABD'nin veto kullanmasını öngören tasarıyı kabul etti.Bu uluslararası kurumlarda başka ülkelerin de karar mercilerinde bulunması nedeniyle ABD'nin kararının kredilerin verilmesini engelleyecek boyutta olup olmayacağı bilinmiyor.Ayrıca, bu tasarının yasalaşması için Senato komitesindeki onay önemli bir başlangıç olarak kabul edilse de Temsilciler Meclisi'nde de onaydan geçmesi gerekiyor. Bu sürecin de haftalar sürebileceği belirtiliyor.Son olarak kişilere ya da kurumları hedef alan yaptırımların uygulanması da olasılık dahilinde.Bazı senatörler, savunma harcamalarıyla ilgili yasa tasarısının Senato versiyonuna ABD Dışişleri Bakanı'na "ABD vatandaşlarının hatalı ya da yasaya aykırı bir şekilde uzun süre tutuklu kalmalarından sorumlu olduğuna dair Bakan'ın güvenilir bilgiye sahip olduğu Türkiye Cumhuriyeti'nin üst düzey yetkililerinin ülkeye girişini engelleme" yetkisi veren bir madde eklemek istedi. Ancak bu madde kabul edilmedi.Bununla birlikte, ABD'li analistler 2017 yılında çıkarılan ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamında bir süredir gündeme getirilen çağrıların bu kez Trump'ın de desteğini alabileceğine dikkat çekiyor.Bu yasa, Rusya savunma sanayi ve istihbarat servisleriyle iş yapan şirketlere de yaptırım uygulanmasını öngörüyor.

Eylül 2017'de Cumhuriyetçi Senatör ve eski başkan adayı John McCain ile Demokrat Senatör Ben Cardin, Trump'a yazdıkları mektupta, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füzesi almak için yaptığı anlaşma nedeniyle bu yasa kapsamında yaptırımlar uygulanmasının da önünü açtığını söylemişti.ABD'nin Avrupa ve Avrasya İlişkilerinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Wess Mitchell de Temsilciler Meclisi'nin Dış İlişkiler Komitesi'nde Nisan ayında katıldığı oturumda, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın almasının "CAATSA'nın 231'inci maddesi kapsamında yaptırımların uygulanmasına ve Türkiye'nin F-35 programına katılımı üzerinde olumsuz etki yaratma potansiyeli" taşıdığını ifade etmişti.

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler