Konuşmalarda demokrasi, barış ve adalet mücadelesinin bedellerine dikkat çekilerek, faillerin cezasız kalmasına tepki gösterildi; şehitlerin anılarını yaşatma ve mücadeleyi sürdürme vurgusu yapıldı.
Demokrasi Şehitleri, Lefkoşa Mezarlığı’nda düzenlenen törenle anıldı.
Anma törenine Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Ana Muhalefet Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, CTP eski başbakanlarından Özkan Yorgancıoğlu, bazı CTP milletvekilleri ile siyasi parti, sendika ve dernek temsilcileri ile aileler katıldı.
Törende, Demokrasi Şehitleri anısına iki dakikalık saygı duruşunda bulunuldu. Konuşmaların ardından mezarlara karanfiller bırakıldı.
Tufan Erhürman
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman konuşmasında, bir kez daha demokrasi şehitlerini anmak üzere toplandıklarını belirterek, bu topraklarda demokrasi, barış, adalet, eşitlik ve özgürlük mücadelesinin tarihinin çok eskilere dayandığını söyledi.
Bu mücadelenin köklü bir geçmişi olduğunu ifade eden Erhürman, süreç boyunca ağır bedeller ödemek zorunda bırakılan insanlar bulunduğunu, bugün de en ağır bedeli ödeyenlerin huzurunda bir araya geldiklerini kaydetti.
Bu bedelin kimi zaman canla, kimi zaman malla, kimi zaman da göç ederek ve hayat planlarını değiştirmek zorunda kalınarak ödendiğini dile getiren Erhürman, “Bunca bedelin boşuna ödenmediğini ortaya koymak bizlerin boynunun borcu, en büyük yükümlülüğüdür.” dedi.
Erhürman, demokrasi şehitlerinin anılarına gösterilecek en büyük saygının, kendilerinden sonra gelecek kuşaklara barışın, demokrasinin, adaletin ve eşitliğin hâkim olduğu bir ülke bırakmak olduğunu belirtti.
“Onları anmak sadece anmak değildir. Bir görevi, bir yükümlülüğü, bir sorumluluğu tekrardan hatırlamaktır.” diyen Erhürman, bu sorumluluğu samimiyetle hissetmek gerektiğini vurgulayarak, demokrasi şehitlerinin anıları önünde bir kez daha saygıyla eğildiğini söyledi.
SILA USAR İNCİRLİ
CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli de, 1950’li, 60’lı, 70’li, 80’li ve 90’lı yıllarda hem Türkiye’de hem de Kıbrıs’ta barış, demokrasi, emek, özgürlük ve adalet için mücadele eden birçok kişinin, düşünceleri ve ortaya koydukları mücadele nedeniyle siyasi cinayetlere kurban gittiğini söyledi.
Bu kişilerin öğrenci hareketi içinde yer aldıklarını, gazeteci, siyasetçi ve sendikacı kimlikleriyle toplumsal mücadele yürüttüklerini ve evlerinin önünde, yataklarında ya da sokakta yaşamlarını yitirdiklerini belirten İncirli, aşırı milliyetçiliğe ve toplumda korku iklimi oluşturmaya yönelik anlayışlara karşı durduklarını kaydederek, “Bugün belki de bizi en çok yaralayan şey bu cinayetlerin cezasız kalmış olmasıdır.” dedi.
Baskı yoluyla bu sesin susturulmak istendiğini ancak bunun mümkün olmadığını dile getiren İncirli, antidemokratik, sosyal, ekonomik ve siyasi baskıların sürdüğünü; hukukun üstünlüğü ile düşünce ve ifade özgürlüğüne yönelik olumsuzlukların devam ettiğini söyledi.
“Özgür düşünceye ve ifade özgürlüğüne saldırılıyor. Toplumun kaynaklarını ve kurumlarını zayıflatmaya yönelik ekonomik baskılar da uygulanıyor. Ancak tüm bunlara rağmen, demokrasi şehitlerinden aldığımız ilhamla mücadelemizi sürdürüyoruz.” diyen İncirli, özgürlük, eşitlik, adalet ve barış için kararlılıkla konuşmaya ve mücadele etmeye devam edeceklerini söyledi.
Demokrasi şehitlerinin mücadelesinin daha fazla hatırlanması, anlaşılması ve belgelerle gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine dikkat çeken İncirli, konuşmasını, “Bu ülkedeki adalet, özgürlük, barış ve demokrasi mücadelesini her alanda, vazgeçmeden ve tereddüt etmeden sürdürmeye devam edeceğiz. Ruhları şad olsun.” sözleriyle tamamladı.
ELİAS DEMETRİOU
Güney Kıbrıs’taki AKEL Partisi adına konuşan Elias Demetriou ise, barış, demokrasi ve sosyal adalet için mücadele ederken yaşamlarını yitiren mücadele arkadaşlarını andıklarını söyledi.
Demetriou, bu mücadelede yaşamını yitirenlerin yol gösterici olduğunu belirterek, hayatını kaybedenlerin anısının yaşayacağını ifade etti.
SALİH SONÜSTÜN
Birleşik Kıbrıs Partisi Genel Sekreteri Salih Sonüstün de demokrasi şehitlerinin ortak bir vatan hedefiyle, barış içinde gelecek kuşaklara ortak bir ülke bırakabilmek için yaşamlarını feda ettiklerini söyledi.
Sonüstün, demokrasi şehitlerinin anılarını kalplerinde yaşatacaklarını, mücadelelerinin de kendilerine her zaman rehber olacağını ifade etti.
BURHAN ERASLAN
Demokrasi Şehitlerini Yaşatma Derneği Başkanı Burhan Eraslan da konuşmasında, toplumlar arası barışı savundukları, demokrasinin yerleşmesi, düşünce, ifade ve basın özgürlüğü ile insan hak ve özgürlüklerinin yaşam bulması ve emeğin hakkını savundukları için demokrasi şehitlerinin yaşam haklarının ellerinden alındığını söyledi.
Eraslan, demokrasi şehitlerinin anılarını yaşatmanın ve uğruna mücadele verdikleri değerleri yeni kuşaklara aktarmanın, ülkedeki barış, demokrasi ve insan hakları mücadelesinin bedellerini görünür kılmak açısından önemli olduğunu dile getirdi.
Eraslan, demokrasi şehitlerinin isimlerini de anarak, bu kişilerin faillerinin cezasız kaldığını ifade etti.
Eraslan konuşmasında, 12 demokrasi şehidini şöyle sıraladı:
“İnkılâpçı gazetesi yazar ve yayıncısı, sendikacı Fazıl Önder; Türk Eğitim Kulübü yöneticisi, sporcu ve sendikacı Ahmet Yahya; Cumhuriyet gazetesi yazar ve yayıncıları Ahmet Muzaffer Gürkan ile Ayhan Hikmet; siyasetçi ve sendikacı Derviş Ali Kavazoğlu; Kıbrıslılar Öğrenim ve Gençlik Federasyonu üyeleri Özer Elmas, Mehmet Ömer, Muharrem Özdemir, Mustafa Ertan, Ercan Turgut ve Sadık Cemil; Yenidüzen gazetesi yazarı, Kıbrıs Türk Barış Derneği yöneticisi Kutlu Adalı.”