Azerbaycan’da düzenlenen “Antrenman Bilimleri Forumu”nda konuşan Yakın Doğu Üniversitesi Spor Bilimleri Merkezi Müdürü Prof. Dr. Haydar Demirel, modern anti-doping uygulamaları ve sporcu biyolojik pasaportu üzerine yaptığı kapsamlı sunumla, sporda adil oyun ve sporcu güvenliğinin önemine dikkat çekti.
Dünyanın en iyi ilk 500 üniversitesi arasında yer alan Yakın Doğu Üniversitesi, sporcu sağlığı ve etik performans konularındaki bilimsel birikimini uluslararası platformlarda paylaşmayı sürdürüyor. Azerbaycan Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından antrenörlere yönelik olarak düzenlenen ilk “Antrenman Bilimleri Forumu”na Yakın Doğu Üniversitesi Spor Bilimleri Merkezi Müdürü Prof. Dr. Haydar Demirel de katıldı. Aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yüksek Performans Bilim Kurulu Başkanı da olan Prof. Dr. Demirel, forum kapsamında gerçekleştirdiği sunumda modern anti-doping uygulamaları ve sporcu biyolojik pasaportu hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
Etkinliğin açılışı Azerbaycan Gençlik ve Spor Bakanı ve Milli Olimpiyat Komitesi Başkan Yardımcısı Farid Gayibov tarafından gerçekleştirildi. Farklı ülkelerden çok sayıda spor bilimi uzmanını bir araya getiren forumda, 2028 Los Angeles Yaz Olimpiyat Oyunları’na giden süreçte görev yapan üst düzey antrenörler ve yüksek performans direktörleri de yer aldı. Forum boyunca spor bilimlerindeki güncel gelişmeler ele alınırken antrenörler ile akademisyenler arasında bilgi ve deneyim alışverişi gerçekleştirildi.
Sporcuların güvenliği ve adil oyun anlayışının ön planda tutulduğu forumda Prof. Dr. Haydar Demirel, “Sporcu Biyolojik Pasaportu” başlıklı panel sunumunda katılımcılara yalnızca teorik bir çerçeve sunmakla kalmadı; biyolojik pasaport kapsamında izlenen hematolojik, steroid ve endokrin profiller üzerinden dopingle mücadelede kullanılan bilimsel yaklaşımları da ayrıntılı biçimde ele aldı. Sunumda ayrıca sporcuların uzun vadeli sağlığının korunması ve etik standartların güçlendirilmesine yönelik uygulamaya dönük öneriler paylaşıldı. Antrenörlerin ve sporcu destek ekiplerinin dopingle mücadele ile etik sorumluluklar konusundaki farkındalığının artırılmasının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Demirel, çeşitli örnekler üzerinden değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.
Sporcuların Sağlığı ve Performansında Anti-Dopingin Önemi
Sunumunda sporcu güvenliği ve anti-doping uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Haydar Demirel, World Anti-Doping Agency tarafından yayımlanan Yasaklılar Listesi’nin kapsamına değindi. Prof. Dr. Demirel, “Performansı artırma potansiyeline sahip, sporcu sağlığını riske atan ve sporun ruhuna aykırı maddeler bu listede yer almaktadır. Anabolik ajanlar, büyüme hormonu, uyarıcı maddeler ve peptit hormonları gibi maddeler kısa vadede fayda sağlıyor gibi görünse de ciddi sağlık riskleri taşımaktadır” dedi. Doping kullanımının sağlık üzerindeki etkilerine de değinen Prof. Dr. Demirel, kardiyovasküler komplikasyonlar, endokrin sistem bozuklukları ve sakatlıkların gizlenmesi gibi durumların sporcular açısından göz ardı edilemeyecek riskler oluşturduğunu vurguladı.
Modern anti-doping yaklaşımlarını da ele alan Yakın Doğu Üniversitesi Spor Bilimleri Merkezi Müdürü Prof. Dr. Haydar Demirel, Sporcu Biyolojik Pasaportu (ABP) sistemini “Artık tek seferlik testler yeterli değildir. ABP sayesinde sporcuların biyolojik verileri uzun süreli olarak izlenmekte ve fizyolojik manipülasyonlar tespit edilebilmektedir” ifadeleriyle tanımladı. Katı sorumluluk ilkesine de dikkat çeken Prof. Dr. Demirel, sporcuların vücutlarında tespit edilen her türlü maddeden doğrudan sorumlu olduğunu hatırlatarak, kontamine olmuş veya yanlış etiketlenmiş bir takviyenin dahi istemeden olumsuz sonuçlara yol açabileceğini belirtti. Sunumunun sonunda sporcu destek ekiplerine de uyarılarda bulunan Prof. Dr. Demirel, antrenörler, doktorlar ve tüm destek personelinin kullanılan her ilaç veya takviye konusunda son derece dikkatli ve bilinçli hareket etmesi gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Demirel, performans hedeflerinin hiçbir koşulda tıbbi güvenlik ve etik sorumlulukların önüne geçmemesi gerektiğinin altını çizdi.