ABD Başkanı Donald Trump, ikinci başkanlık döneminde İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu altıncı kez Beyaz Saray'da konuk etti. İsviçre'nin Cenevre kentinde salı günü gerçekleştirilecek olan nükleer müzakerelerin ikinci turu öncesinde gerçekleşen bu kritik görüşmede, Tahran üzerindeki ekonomik baskının dozunun artırılması ve özellikle Çin'e yapılan petrol satışlarının kısıtlanması konuları ön plana çıktı.
Petrol ihracatı üzerinden azami baskı uygulanacak
Amerikan haber platformu Axios'a bilgi veren iki ABD'li yetkili, 11 Şubat tarihinde Beyaz Saray'da gerçekleşen görüşmenin detaylarını paylaştı. Yetkililerin aktardığı bilgilere göre, Trump ve Netanyahu, İran'ın ekonomik kaynaklarını kurutmak amacıyla özellikle Çin'e yönelik petrol sevkiyatlarını baskılama stratejisinde uzlaştı.
İran'ın toplam petrol ihracatının yüzde 80'inden fazlasının Çin'e yapıldığını vurgulayan yetkililer, bu ticaret hattının kesilmesinin Tahran yönetimi üzerindeki mali baskıyı ciddi oranda yükselteceğini ifade etti. Söz konusu azami baskı kampanyasının, nükleer diplomasi süreçlerinin başarısızlıkla sonuçlanması ihtimaline karşı Orta Doğu'daki askeri yığınakla eş güdümlü olarak yürütüleceği belirtildi.
Liderler arasında nükleer diplomasi yöntemi tartışıldı
Görüşmede her iki lider de İran'ın nükleer silah kapasitesine ulaşmaması gerektiği nihai hedefinde birleşirken, bu amaca giden yol haritası konusunda görüş ayrılıkları yaşandı. İsrail Başbakanı Netanyahu'nun, İran ile kalıcı ve güvenilir bir anlaşma yapmanın imkansız olduğunu, olası bir metne Tahran’ın uymayacağını savunarak Trump’ı ikna etmeye çalıştığı kaydedildi.
Buna karşın Trump'ın, İran ile bir uzlaşmaya varma ihtimalinin halen masada olduğuna inandığını muhatabına ilettiği öğrenildi. Trump'ın, Netanyahu'nun itirazlarına cevaben "Mümkün olup olmadığını göreceğiz, bir deneyelim" ifadesini kullandığı yetkililerce aktarıldı.
Cenevre'deki müzakereler öncesi bölgede tansiyon yükseliyor
İran ile ABD arasındaki nükleer görüşmeler, 2025 yılının haziran ayında gerçekleşen saldırıların ardından kesintiye uğramış ve 6 Şubat tarihinde Umman'da yeniden başlatılmıştı. Bu diplomatik temaslar, Washington'un Körfez bölgesine yönelik askeri tahkimatını artırdığı ve taraflar arasındaki gerilimin tırmandığı bir atmosferde devam ediyor.
Bölgedeki askeri hareketliliğin gölgesinde, nükleer müzakerelerin ikinci turunun 17 Şubat Salı günü Cenevre’de yapılması bekleniyor. Beyaz Saray'daki görüşme, bu kritik randevu öncesinde ABD ve İsrail'in ortak stratejilerini belirlemesi açısından büyük önem taşıyor.