Makarios’un mektubu

1 Temmuz 1974'de "Kıbrıs Cumhuriyeti" başkanı Makarios Yunanistan'a mektup yazar ve tüm Yunan askerlerinin adadan çekilmesini talep eder.

Görevden olan Yunan Cuntası (Askeri yönetim) 15 Temmuz 1974'de Makarios'a darbe yapar.

"Meşru" Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Makarios darbeciler tarafından devrilmiş yerine EOKA B'ci Samson göreve getirilmiş, Makarios adadaki İngiliz üslerine sığınarak hayatını kurtarmıştır.

Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 3 garantöründen biri olan Türkiye harekete geçer ve dönemin Başbakanı Bülent Ecevit ile Dışişleri Bakanı Turan Güneş Londra'ya uçar.

Hedeflerinde İngilizler ile birlikte adaya çıkarma yapmak ve meşru düzeni kurmaktır.

İngilizler bu hareketin bir Türk Yunan savaşına hatta o dönemki soğuk savaş şartlarında Emperyalistlerin adayı işgali olarak SSCB tarafından algılanacağından bunu kabul etmez.  Devreye Amerikalılar girer onların niyeti ise NATO üyesi olan Türk Yunan savaşını engellemektir.

Ankara, 19 Temmuz’u 20 Temmuz’a bağlayan gece harekete geçer ve 20 Temmuz sabahı 06:03’de adaya Türk askeri çıkarması başlar.

23 Temmuzda Yunanistan’da albaylar Cuntası görevden gider ve sivil Karamanlis hükümeti göreve gelir. O ana kadar Dünyanın Türk çıkarması ile ilgili pozitif algısı dağılır. Yunanistan’a sivil bir hükümet gelmiş ve NATO ülkesi olan 2 devlet kesinlikle savaşmamalıydı.

BM Güvenlik konseyi toplanır ve acil ateş kes çağrısı yapar.

Türkiye 1 gün sonra 1. Harekatta hedeflediği hedeflere ulaştığından ateşkes çağrısını kabul eder. O ana kadar adaya 8 Bin civarında Türk askeri intikal etmiştir.

Cenevre’de taraflar 25 Temmuz’da buluşur. Bu buluşmada Kıbrıslı Türkler ve Rumlar yoktur. Daha sonraki Cenevre konferansına Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar da çağrılır.  

Türkiye ve K/Türk tarafı 5 kantonlu Federal öneri sunar.

Rum ve Yunan heyetleri kabul etmez.

Zaten hem Lefkoşa’da hem de Atina’da bu planı onaylayacak güçlü hükümetler de yoktur.

Tüm bu çabalar 2. Harekat öncesinde bir sonuca ulaşmaz.

Bu arada Türk Silahlı Kuvvetlerinin adadaki mevcudu 39 Bin sayısına ulaşır.

Ve Turan Güneş’in kızı Ayşe tatile çıkar.