Seçim Barajı neden %4'e düşürülmek isteniyor?

KKTC’de seçim barajının %5’ten %4’e düşürülmesi tartışmasının temelinde, Meclis’te temsilde adaletin artırılması ve daha küçük siyasi oluşumların önünün açılması düşüncesi bulunuyor.

Ancak bunun arkasında siyasi hesaplar da var.

KKTC’de seçim barajının %5’ten %4’e düşürülmesi tartışmasının temelinde, Meclis’te temsilde adaletin artırılması ve daha küçük siyasi oluşumların önünün açılması düşüncesi bulunuyor. Ancak bunun arkasında siyasi hesaplar da var.

Neden %4?

1. %5’in altında kalan oyların Meclis dışında kalmasını azaltmak

KKTC’de mevcut sistemde ülke genelindeki %5 barajını aşamayan partiler milletvekili çıkaramıyor. Örneğin 2022 seçiminde TDP yaklaşık %4,23 oy almasına rağmen baraj nedeniyle Meclis dışında kalmıştı. 

Baraj %4 olsaydı, bu tür partilerin Meclis'e girme ihtimali ciddi şekilde artacaktı.

2. “Temsilde adalet” argümanı

%4 savunucuları, seçmenin verdiği oyun mümkün olduğunca Meclis'e yansıması gerektiğini söylüyor. Yani 100 bin seçmenin 4 binini alan bir siyasi oluşumun tamamen yok sayılması yerine, belli ölçüde temsil edilmesi hedefleniyor.

Bu yaklaşımın siyasi karşılığı şu:

%5 barajı = daha az parti, daha kolay yönetilebilir Meclis
%4 barajı = daha fazla parti, daha geniş temsil

Dolayısıyla %4, demokratik temsil açısından daha kapsayıcı; hükümet istikrarı açısından ise daha riskli bir modeldir.

Peki siyasi açıdan asıl mesele ne?

Burada 2026 seçim dengeleri önemli.

KKTC’de şu anda seçim barajının %5 olduğu biliniyor.  Eğer %4’e indirilirse, %4–5 bandında bulunan veya seçimde bu seviyeye ulaşması beklenen partiler Meclis'e girme şansı elde eder.

Bu da özellikle küçük ve orta ölçekli partiler açısından büyük avantaj yaratır.

Ancak bunun karşılığında Meclis'teki sandalye dağılımı daha parçalı hale gelebilir. Örneğin bugün baraj altında kalan iki parti %4'ü geçerse, Meclis'te 5 yerine 6–7 siyasi yapı oluşabilir. Bu da hükümet kurmayı ve hükümeti ayakta tutmayı zorlaştırabilir.

İlginç olan: Bu konu üzerinde siyasi uzlaşı yok

Son dönemde %4 barajı önerisinin gündeme geldiği, ancak özellikle Demokrat Parti'nin bu konuda ihtiyaç görmediğini belirtmesi üzerine tartışmanın şimdilik geri plana itildiği yönünde haberler çıktı. 

Dolayısıyla “%4 kesinleşti” demek şu aşamada doğru olmaz.