Hristiyan Türkler…

Sovyetler Birliğinin Moldovya Bölgesinde, Romanya sınırı yakınlarındaki BesarabyaRayonunda(*) Hristiyan Türkler yaşar! Orta Asya’dan göçüp gelmiş ve şimdiki Gagauzya’da yaşayan bu halka Ruslar Gagauz adını vermişler! Aslında, Ruslar bu halkın adını doğru telaffuz edemediler! Gök Oğuzlar yerine, dillerine daha kolay gelen “Gagauzlar” adını kullanmışlar… Orta Asya’dan Batı’ya doğru göç eden Türklerin o zamanki inanışları Şamanizm’di! Müslüman Arapların ve Farsların yaşadığı şimdiki Orta Doğu’ya ulaştıklarında İslam’la tanıştılar ve İslamiyet’i kabul ettiler! Daha Kuzeye yönelen Gök Oğuzlar ise, o bölgelerde yaşayan Hristiyanlara rastlayınca Hristiyanlığı kabul ettiler! Dünyanın başka bölgelerinde yaşayan Hristiyan Türk var mı, bilmiyorum! Ancak, şimdiki Gagauzya’ya1972 yılında gittim. Orada yaşayan Gök Oğuzlarla tanıştım. Hatta merak ederek, bir Pazar günü Kiliselerindeki ayine de katıldım… Papazları, Türkçe ( Gagauz lehçesinde ) ayini yönetti… Ayinden sonra Papaz Efendiyle sohbet ettim. Ve ilk defa Gagauzların “ Gök Oğuzlar “ olduklarını o Papazdan öğrendim! Sovyetler Birliğinde yaşayan Müslüman halkların tümü Rus soyadlarının sonundaki –ov, yev, skiygbi ekleri kendi soyadlarına eklediler… Ahmetov, Abdullayev, Aliyev gibi… Kadınlarınkine ise, - ova, yeva, skaya gibi ekler verdiler… Aliyeva, Abdullayeva gibi… Ne tuhaftır ki… Hristiyan Gagavuzlar kendi soyadlarının sonuna Rusça ekleri koymadılar… Tanıştığım tüm Gagavuzların soyadları genelde Türkçe idi! İlk adları ise Hristiyan adlardı… Örneğin Stefan Arabacı, İliyas Kazancı, Mihail Oduncu gibi… *** Tartışma konusu şu… Müslüman olmayan Türk, “Türk mü?” Bu soruyu tersten de sorabilirsiniz… Hristiyan bir Türk, “ Türk “ olabilir mi? Bundan bir süre önce, bu konuyu tartıştığım sıkı Müslüman bir arkadaşım bana şöyle demişti… “ – Hristiyan Türk olmaz, “ Ben Türküm “ derse mutlaka Müslüman olmalıdır!” Ben de kendisine, Gök Oğuzların Türk, ancak Ortodoks Hristiyan olduklarını söyleyince… “ – Gagavuzların Türk olduklarına inanmıyorum!” dedi… *** İşin gerçeğine gelirsek, Çok okumak maalesef yeterli değildir! Doğru bilgi sahibi olmak için… Gezmek, yerinde gözlemlemek, incelemek, araştırmak gerek! İşin gerçeği şu: Okumuyoruz, bilgi sahibi değiliz… Kısacası; olabildiğince cahiliz!!   (*) Rusya’da İdari Bölge…