Arap dünyasında cuma namazı sonrası gösteriler

KAHİRE Arap ülkelerinin halkları, birlik ve toplanma anlamına gelen Cuma namazlarının kılınmasının ardından  protesto, yürüyüş ve oturma eylemleri gibi gösteri türleriyle mesajlarını ülke yönetimlerine ve tüm dünyaya iletmeye çalışıyor. Doğudan batıya 8 ayrı coğrafya'da onlarca gösteri ve yürüyüş bu Cuma günü de bölge insanının birinci gündemini oluşturuyor. Mısır'da, “Kahire devrimin başkenti Cuması” başlığı altında gösteriler düzenlenirken, Sudan, “”Hürler Cuması”, Ürdün, “Kutsalı savunma Cuması”, Irak, “Birlik Cuması”, Gazze: “Lebbeyk Ey Kudüs Cuması”, Suriye, “Teşekkürler Türkiye” , Filistin: “Duvar ve yerleşime karşı duruş Cuması”, Kudüs de “Aksa’ya ulaşma Cuması" isimleri altında gösterilere sahne oluyor. Arap ülkelerinde haftanın resmi tatil günü Cuma olmasından dolayı, Cuma namazlarında toplu halde ibadetler yapıldıktan sonra aynı topluluklar birlikte protesto, tepki ve destek gibi faaliyetlere katılıyor. Mısır'da “Kahire Devrimleri Başkenti Cuması” Başkent Kahire’de Rabia meydanı’nda 28 Haziran’da başlayan direnişinin üzerinden 99 gün geçti. Darbe karşıtı gösteriler ülkenin birçok yerinde farklı şekillerde sadece cuma günleri değil, hemen her gün yapılmaya devam ediyor. Bu Cuma 15. Haftasına girilen darbe karşıtı direnişte “Darbeye Red ve Meşruiyete Destek Ulusal İttifakı”, “Kahire Devrimin Başkenti” adı altında gösteri yapılmasını kararlaştırdı. Mısır-İsrail Savaşında elde edilen zaferin 40. Yıldönümü 6 Ekim'de büyük kutlamalara tanık olacak. Aynı zafer kutlamalarının yanında darbe karşıtı gösterilerin de olması ve bunun Tahrir Meydanı’nda yapılmasının planlandığı ifade edildi. Bazı uzmanlar bu açıklamanın gerçekten çok siyasi bir manevra olduğu görüşünde ısrar ediyor. Sudan'da “Hürler Cuması” Sudan Devlet Başkanı Ömer el-Beşir hükümetinin akaryakıta zam yapmasının ardından başlayan gösteriler, başkent Hartum ve ülkenin birçok şehrinde gösteriler, güvenlik güçleriyle çatışmalara dönüşüyor. Aktivistler, tutuklanan arkadaşlarının serbest bırakılması isteğine işaretle bu haftaki gösterilerin adının “Hürler Cuması” olmasına karar verdikelerini açıkladı. Sudan’da 12. gününe giren gösterilerde hükümetin istifası istenirken, rejimle ilgili ciddi eleştiriler yapılıyor. Ürdün'de “Kutsalları Savunma Cuması” “Ürdün Halk Heyeti” Mescid-i Aksa ve kutsalların savunulması amacıyla araç konvoyu oluşturup Başkent Amman’da İsrail’in Kudüs ve Aksa’ya yönelik yaptıklarının protesto edileceğini açıkladı. Böylece Amman Hükümetine Aksa ve Kudüs’ün himaye sorumluluğun yönetim, rejim ve halk açısından Ürdün’ün üzerinde olduğu mesajının verilmek istendiği ifade edildi. Irak'ta “Birlik Cuması” Irak’ın birçok bölgesinde Şii ve Sünnilerin birlikte Cuma namazı kılmak üzere anlaştıkları açıklanırken, birlik beraberlik mesajlarının yanında, Cuma namazı sonrasında Başbakan Maliki’ye görevden ayrılma çağrıları yapılacak. Ayrıca gösterilerde hükümetin etnik ve mezhepsel uygulamalardan vazgeçmesi, bunun giderilmesi için anayasal değişikliklerin yerine getirilmesi istekleri iletilecek. Gazze'de “Lebbeyk Ey Kudüs, Cuması” Gazze’de Hamas Hareketi İsrailli yerleşimcilerin asker ve polis desteğiyle sık sık uyguladığı Aksa baskınlarına tepki olarak, “Emrine amadeyiz” anlamında, “Lebbeyk Ey Kudüs, Cuması” adıyla gösteri düzenleyeceklerini bildirdi. Filistin'de “Duvar ve yerleşimcilere karşı duruş Cuması” Batı Şeria ile İsrail ve yerleşim bölgelerini birbirinden ayıran duvar ve işgalci yerleşimcilere karşı Ramallah ve Batı Şeria’nın birçok bölgesinde, Nablus’ta “Halk Direniş Komiteleri” “Ayrımcı Duvara ve yerleşimlere karşı duruş Cuması” adıyla protestolar düzenleneceğini açıkladı. Bölgede bu türden gösterilerde İsrail askerleriyle Filistinli direnişçiler arasında çatışmalar yaşanabiliyor. Kudüs'te “Aksa’ya ulaşma Cuması” Doğu Kudüs’ün yerlisi Filistinliler Cuma namazlarını Mescidi Aksa’da kılmaya özen gösterirken, İsrail askerlerinin bazen yaş sınırlaması, bazen başka nedenlerle Cuma namazına çok sayıda Filistinli’nin girişine engel oluyor. İsrail, geçen hafta çok sayıda Filistinlinin Mescidi Aksa’ya girmesine engel olurken, Yahudi yerleşimcilerin Aksa’yı işgal çabaları dikkati çekiyor. “Aksa’ya Ulaşma Cuması” olarak adlandırılan günde de Cuma namazı çıkışında İsrail uygulamalarına karşı protesto gösterileri ardından çatışmalar yaşanabiliyor Suriye'de “Şukran Türkiye Cuması”  Uzun süredir Cuma gösterilerinin yapılmadığı Suriye’de “Beşşar Esed’e karşı Suriye Devrimi” sosyal paylaşım sayfasında Suriye devrimcileri ülkenin farklı yerlerinde Türkiye’nin kendilerine ve ailelerine sunduğu yardımlardan dolayı, "Teşekkürler Türkiye" anlamında “Şukran Türkiye” adı altında Cuma gösterileri düzenleyeceklerini açıkladı.