ABD'de gizli Edward Snowden büstü

ABD'de iki eylemci sanatçı, gizlice New York'taki bir parka Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) eski sistem analisti Edward Snowden'ın büstünü dikti.

Yaklaşık 1,2 metre yüksekliğindeki taklit bronz Snowden büstü, New York'un Brooklyn ilçesindeki Fort Green Parkı'nda Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında İngiliz gemilerinde hayatını kaybeden yaklaşık 11 bin Amerikan savaş tutuklusu anısına yapılan bir heykel kaidesi üzerine dikildi.

Eylemci sanatçıların yaptığı ve gizlice diktiği Snowden büstünü fark eden park görevlileri ve polis, önce brandayla büstün üstünü örttü, ardından yerinden söktü.

Sanatçıların parasını cebinden ödedikleri büstün yapımının yaklaşık 6 ay sürdüğü belirtildi.

NSA eski sistem analisti Snowden, ABD'nin ülke içinde ve dünya genelindeki dinleme faaliyetlerini içeren belgeleri basına sızdırmıştı. Rusya'da sığınma talep eden Snowden'ın bu ülkede 3 yıllık oturum izni bulunuyor.

Edward Snowden kimdir?

Edward Joseph Snowden (d. 21 Haziran 1983) Amerikalı bilgisayar uzmanı, eski Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) ve eski Ulusal Güvenlik Dairesi (NSA) çalışanı. Gizli NSA belgelerini medyaya ifşa ederek NSA tarafından yürütülen küresel izleme aletlerinin işletme detaylarını, Beş Göz ortaklarını ve birçok ticari ve uluslararası ortağı ortaya çıkaran NSA sızıntılarını başlatmıştır.

Snowden'in gizli belgeleri ifşa etmesi Pentagon evraklarını sızdıran Daniel Ellsberg tarafından ABD tarihindeki en önemli sızıntı olarak nitelendirilmiştir. 5 Haziran 2013'te başlayan bir süreç PRISM, XKeyscore ve Tempora gibi internet izleme programlarının yanında ABD ve Avrupa'nın telefon metadatalarının alıkonulmasını ortaya çıkardı. Raporlar, Snowden'in NSA çalışanı Booz Allen Hamilton için çalışırken The Guardian ve The Washington Post'a sızdırdığı belgelere dayanmaktadr. Kasım 2013'e kadar The Guardian belgelerin yüzde birini yayımladı.

Bir tartışma konusu olarak Snowden çeşitli çevreler tarafından kahraman, ihbarcı, muhalif, hain ve vatansever olarak nitelendirildi. Snowden'e göre onu belgeleri sızdırmaya iten tek neden "halkı onlar adına ne yapıldığı ve onlara karşı neler yapıldığı konusunda bilgilendirmek"ti. İfşa edilen belgeler toplu gözetleme, hükümet gizliliği ve ulusal gizlilikle bilgi mahremiyeti arasındaki denge hakkındaki tartışmaları alevlendirdi. NSA ifşalarının başlmasından yedi ay sonra Snowden görevinin tamamlandığını belirtti.

Bir federal yargıç Aralık 2013'te hükümetin "neredeyse kesinlikle" devlet içinde veya devlete gelen neredeyse tüm telefon konuşmalarından metadata toplayarak ABD anayasasına karşı hareket ettiğini dile getirdi. On gün sonra, başka bir federal yargıç gözetleme programının yasal olduğunu dile getirdi ve sonuç olarak programın anayasaya uygunluğunun en sonunda Yüce Divan'da tartışılması olasılığını yükseltti.

Snowden, onu devlet mallarının casusluğu ve hırsızlığıyla suçlayan Amerikalı yetkililer tarafından bir kaçak olarak görülüyor. Snowden şu an Rusya'da geçici sığınma altında yaşıyor.