Çağımızın Sorunu Obezite

Dünya Sağlık Örgütü obeziteyi, sağlığı bozacak ölçüde vücutta yağ birikmesi olarak tanımlamıştır. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de obezitenin görülme sıklığı giderek artmaktadır. Genetik faktörler, bazı ilaçlar, hormonlar, beslenme alışkanlıkları, hareketsizlik, hipotiroidi, Cushing sendromu (böbrek üstü bezinin fazla çalışması), polikistik over sendromu ve psikolojik faktörler obeziteye neden olabilir. Obezite, pek çok hastalığa zemin hazırlamaktadır. Kalp hastalıkları, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, solunum rahatsızlıkları, eklem hastalıkları, kısırlık, gut, karaciğer yağlanması, insülin direnci ve safra kesesi hastalıkları obezitenin neden olduğu hastalıklardan bazılarıdır. Ayrıca obezite psikolojik bozukluklara da neden olabilmektedir. Beden kitle indeksi hesaplanarak obezite belirlenebilir. Vücut ağırlığının (kg) boyun karesine (m2) bölünmesi ile hesaplanır. Çıkan sonucun 30 ve üzerinde olması obezite olarak tanımlanır. Obezitenin tedavisinde uygulanan yöntemler; diyet tedavisi, fiziksel aktivitenin artırılması, davranış tedavisi, ilaç tedavisi ve cerrahi girişimlerdir. Diyet tedavisi: Diyetisyen eşliğinde kişiye özel diyet uygulanır. Fazla kiloların yavaş yavaş sağlıklı bir şekilde verilmesi sağlanır. Hızlı kilo verdiren yanlış zayıflama diyetleri sağlığı olumsuz etkilemekte ve kısa süre sonra, verilen kilolar geri alınmaktadır. Fiziksel aktivitenin artırılması: Yeterli ve dengeli beslenmenin yanında yapılan fiziksel aktivite, sağlığa birçok yararlı etkisinin yanında kilo verilmesine de yardımcı olmaktadır. Haftada en az 3 gün, yarım saatten az olmamak üzere düzenli fiziksel aktivite yapılmalıdır. Davranış değişikliği tedavisi: Amaç, yeterli ve dengeli beslenme ile fiziksel aktivitenin yaşam tarzı haline getirilmesidir. İlaç tedavisi: İleri derecede obez olan kişilerde, diyet tedavisinde başarı sağlanamadığında doktor kontrolünde uygulanan ilaç tedavisidir. Bu ilaçların yanında diyet tedavisi ve fiziksel aktivite de yapılmalıdır. Cerrahi tedavi: Obezite tedavisinde en son çare olarak değerlendirilmelidir. Beslenme Önerileri Öğünler atlanmamalı ve 2-3 saat arayla beslenilmelidir. Kızartma yerine fırında, haşlama ve buğulama pişirme yöntemleri tercih edilmelidir. Yemeklere fazla yağ eklenmemeli ve yağ oranı fazla olan besinler tüketilmemelidir. Harcanılandan daha fazla kalori alınması, vücutta yağ olarak depolanarak obeziteye neden olur. Bu nedenle öğünlerde porsiyon kontrolüne dikkat edilmelidir. Tokluk hissi 20 dakikada hissedildiği için yemekler yavaş yenmeli ve iyi çiğnenmelidir. Bunların yanında 2-2.5 litre su tüketmeye de önem verilmelidir. Obezite tedavisi, yaşam kalitesini artırır. Kilo verme sürecinde motivasyonu hiç kaybetmemeli ve başaracağımıza inanmalıyız.