İspanya, ABD'nin ortak işletilen üsleri İran'a saldırmak için kullanma iznini reddetti

İspanya, ABD'nin topraklarındaki ortak işletilen askeri üsleri İran'a saldırmak için kullanma iznini reddetti ve Madrid, "haksız ve tehlikeli askeri müdahale" olarak nitelendirdiği bu girişime yönelik eleştirilerini artırdı.

İspanya'nın sosyalist başbakanı Pedro Sánchez, ABD ve İsrail'in İran'a karşı "tek taraflı askeri eylemlerini" açıkça kınayarak , bunun "daha düşmanca ve belirsiz bir uluslararası düzene" katkıda bulunduğunu belirtti. Hükümetinin, ABD'nin Rota ve Morón'daki üsleri İran'a karşı devam eden saldırılar için kullanmasına izin vermeyi reddetmesi de bu kınamaları güçlendirdi.

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares Pazartesi günü yaptığı açıklamada, hükümetin "İran halkı için demokrasi, özgürlük ve temel haklar" istediğini ancak İran üslerinin devam eden askeri operasyonlarda kullanılmasına hiçbir şekilde izin vermeyeceğini söyledi.

Telecinco'ya verdiği demeçte, "Çok açık ve net olmak istiyorum," dedi. "Üsler, [ABD ile yapılan] anlaşmada yer almayan veya BM tüzüğünde yer almayan hiçbir şey için kullanılmıyor ve kullanılmayacak."

Savunma Bakanı Margarita Robles de benzer şekilde kesin bir dille, üslerin hiçbirinin ABD askeri operasyonunda kullanılmadığını söyledi . Gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu üsler konusunda ABD ile bir anlaşma var, ancak anlaşmanın bizim anladığımız kadarıyla operasyonların uluslararası yasal çerçevelere uyması ve uluslararası destek alması gerekiyor" dedi.

Uçuş takip sitesi Flightradar24 tarafından derlenen haritalar, ABD ve İsrail'in hafta sonu saldırılarına başlamasından bu yana Rota ve Morón'dan 15 ABD uçağının kalktığını gösterdi. Uçaklardan en az yedisinin Almanya'daki Ramstein hava üssüne indiği görüldü.

ABD savunma yetkilileri, ayrılmaların nedenleri hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Cumartesi günü Sánchez, Donald Trump ve Benjamin Netanyahu'nun saldırgan tutumunun dünyayı daha istikrarsız hale getirdiğini söyledi ve çatışmaya kalıcı bir siyasi çözüm bulunması çağrısında bulundu.

Pazar günü Barselona'da yaptığı bir konuşmada bu konuya tekrar değindi. "Bugün, her zamankinden daha çok, nefret dolu bir rejime karşı olmanın –İspanyol toplumunun İran rejimine karşı genel olarak olduğu gibi– ve aynı zamanda uluslararası hukukun dışında kalan haksız ve tehlikeli bir askeri müdahaleye karşı olmanın mümkün olduğunu hatırlamak hayati önem taşıyor," dedi.

Sánchez'in sert kınamaları, geçen yıl İspanya'yı NATO'nun üye devletlerin savunma harcamalarını GSYİH'lerinin %5'ine çıkarmaları yönündeki teklifini reddettiği için sert bir şekilde eleştiren Trump'ın gözünde onu sevdirmeyecek gibi görünüyor . Ancak İspanya Başbakanı'nın yorumları, Avrupa'nın en açık sözlü liderlerinden biri olma statüsüyle de örtüşüyor. Sánchez, hem İsrail'in Gazze'deki savaşına hem de AB'nin buna verdiği tepkiye yönelik en sesli Avrupalı eleştirmenler arasında yer alıyor .

Diğer Avrupalı liderler, Trump'ın yurtdışında rejim değişikliği sağlamaya yönelik son girişimine karşı temkinli davranmaya çalıştılar. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, saldırıların yasallığına ilişkin şüpheler nedeniyle başlangıçta ABD güçlerinin Diego Garcia'yı veya herhangi bir İngiliz hava üssünü kullanmasına izin vermedi. Ancak İran'ın Orta Doğu'daki hedeflere yönelik bir dizi misilleme füze ve insansız hava aracı saldırısı başlatmasının ardından (bunlardan biri Kıbrıs'taki bir İngiliz hava üssünü vurdu) Pazar günü pozisyonunu değiştirdi .

İngiltere, Pazar günü Fransa ve Almanya ile birlikte yayınladığı ortak açıklamada, "Bölgedeki çıkarlarımızı ve müttefiklerimizin çıkarlarını korumak için adımlar atacağız; bu adımlar, İran'ın füze ve insansız hava araçlarını kaynağından fırlatma kabiliyetini yok etmek için gerekli ve orantılı savunma eylemlerini mümkün kılmak yoluyla da olabilir" dedi.

Trump, bu karar değişikliğine tepki olarak İngiltere'nin ABD güçlerinin üslerini kullanmasına izin vermesinin "çok uzun sürdüğünü" söyledi.

Salı günü Washington'da Trump ile görüşmesi planlanan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran'ın nükleer silah edinme çabalarına ve kendi halkına uyguladığı baskıya nasıl karşılık verileceği konusundaki "ikilemi" anladığını söyledi.

Şunları da ekledi: "Dolayısıyla ortaklarımıza İran'a karşı askeri saldırıları konusunda ders vermeyeceğiz... Tüm şüphelere rağmen, amaçlarının çoğunu paylaşıyoruz."

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran'daki krize kalıcı bir "diplomatik" çözüm çağrısında bulunarak, bloğun "son olayların sonuçlarına" hazırlanmak için yoğun çaba göstereceğini sözlerine ekledi.