Avrupa Grönland'ın savunmasını güçlendirme arayışında

Avrupalı NATO üyeleri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland üzerinde hak iddia ederken öne sürdüğü "güvenlik" gerekçesini boşa çıkarmaya çalışıyor.

Trump, Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Danimarka'ya ait Grönland'ın doğal kaynaklarını istediğini açıkça ifade etmenin yanı sıra, stratejik bir bölgedeki dünyanın en büyük adasının etrafında Çin ve Rusya'ya ait gemilerin "cirit attığını" da ileri sürüyor.

Başta Almanya ve İngiltere olmak üzere Avrupalı devletler ada etrafındaki askeri varlıklarını artırarak Çin ve Rusya tehdidine dair söylemi dengelemeyi hedefliyor. Danimarka yönetimi de ABD'nin Grönland üzerindeki geniş askeri yetkilerine vurgu yapıyor, adanın güvende olduğunu söylüyor.

Danimarka ve ABD arasındaki ikili anlaşmalar gereği adada çok uzun yıllardır Amerikan askerleri bulunuyor. Uzmanlar, pratikte ABD'nin Grönland'ın istediği bölgesine istediği kadar asker konuşlandırabileceğini, bunun da adanın Rusya veya Çin karşısında savunmasız olduğu yönündeki Trump'ın tezini ortadan kaldırdığını belirtiyorlar.

Trump, karşı karşıya olunan tehdit karşısında Danimarka ordusunun adadaki birliklerini "bir köpek kızağı" ile takviye ettiğini ileri sürerek Danimarka yönetimini alaya almıştı.

Almanya'dan Grönland'ın savunmasına destek

Tartışmalar sürerken Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Grönland'a yaklaşık 300 kilometre mesafedeki İzlanda'yı ziyaret etti. ABD'ye seyahati öncesinde İzlanda'da duran Wadephul, "Yeni güvenlik tehditlerine" dikkat çekerek bu tehditlere "doğru yanıtın" NATO çerçevesinde verilmesi gerektiğini söyledi.

Wadephul, Almanya'nın halihazırda deniz gözetimine katkı sunduğu bölgede, askerî güvenliğe daha fazla katkı yapmak istediğini de belirtti. Alman Bakan, İzlandalı mevkidaşıyla görüşmesine dair X hesabından paylaştığı mesajda ise Arktik'te "eski ve yeni rekabetlerin" gündeme geldiğini belirterek, "NATO'nun sınandığını" yazdı. 

Bakan Wadephul ABD'ye vardığı sırada Hindistan'da bulunan Almanya Başbakanı Friedrich Merz'den de "Danimarka'nın bu bölümünün daha iyi korunması gerektiği yönündeki ABD kaygılarını paylaşıyoruz" açıklaması geldi. Merz'in Grönland için "Danimarka'nın bu bölümü" demesi dikkat çekti.

Merz, Grönland'ın güvenlik durumunu NATO olarak "birlikte iyileştirmek" istediklerini de söyledi.

NATO içinde yeni Arktik misyonu gündemde

Trump'ın Grönland'ı zor kullanarak ele geçirme tehditlerine karşı Almanya gibi İngiltere de Arktik'teki NATO varlığının güçlendirilmesini önerdi.

İngiliz Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, BBC'ye verdiği demeçte, "(Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin'e karşı dünyanın o kısmında etkili bir caydırıcılığın sağlanması için, NATO müttefiklerimizle yapabileceğimiz her şeyi yapmamız son derece önemli" dedi.

Diplomatik kaynaklara göre, Trump'ın adanın Çin ve Rusya'ya karşı savunmasız bırakıldığı yönündeki argümanını geçersiz kılma hedefiyle NATO şemsiyesi altında "Arktik Muhafızı" adlı yeni bir gözetleme misyonu oluşturulması gündemde. 

İttifak'a Grönland civarında yeni bir rol verebilecek misyona dair görüşmeler sürerken NATO'nun resmi X hesabından da, üyelerin Arktik güvenliği için çalıştığına dair dikkat çekici bir paylaşım yapıldı.

DW,AP,dpa / MUK,JD