SDG Fırat'ın doğusuna çekilme kararı aldı, Suriye'de Kürtlere geniş haklar verildi

16 Ocak'ta yayımlanan kararname Kürtlerin Suriye'nin "temel ve asli bir parçası" olduğunu söylüyor.

Ayrıca Kürtçeyi "ulusal dil" olarak tanıyarak okullarda öğretilmesinin yolunu açıyor.

Kararnamede Nevruz resmi tatil ilan ediliyor, ayrıca Kürtlere vatandaşlık hakkı veriliyor.

Kararname ile ülkedeki Kürtlerin hakları ülkenin bağımsızlığını ilan ettiği 1946'dan bu yana ilk kez bu kadar kapsamlı tanınmış oldu.

Şara kararnameyi duyurduğu televizyon yayınında Kürtleri "bu ulusu inşa etmeye aktif olarak katılmaya" davet etti ve haklarını koruma sözü verdi.Son dönemdeki çatışmaların ardından Kürtlere bir iyi niyet jesti olarak görülen kararnameyi televizyon konuşmasında duyuran Şara Kürtlere "bu ulusun inşasında aktif rol alma" çağrısı yaptı ve haklarını "garanti etme" taahhüdünde bulundu.

Suriye'de Kürtlerin önde gelen siyasi hareketi Demokratik Birlik Partisi'nin (PYD) eski eş başkanı ve başkanlık konseyi üyesi Salih Müslim AFP haber ajansına yaptığı açıklamada kararnameyi "Kürt halkının haklarını geçiştirme ve bölme girişimi" olarak tanımladı.

Şam yönetimi ile büyük kısmını Kürtlerin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında 10 Mart 2025'te imzalanan mutabakat çerçevesinde, Kürtlerin kontrolündeki bölge ve güçlerin 2025'in sonuna kadar merkezi yönetime entegre edilmesi üzerinde uzlaşılmıştı.

Ancak mutabakatın uygulanmasında sorunlar yaşandı ve Halep'te çatışmalar çıktı. Kürt güçleri geçen hafta Suriye Ordusu güçlerince Halep'in iki mahallesinden çıkartıldı.

SDG Fırat'ın doğusuna çekilme kararı aldı

Suriye Ordusu daha sonra Halep'in 50 kilometre doğusundaki Deyr Hafir'e ek güçler gönderdi ve sivillerin bölgeyi terk etmesi için süre verdi.

Daha sonra SDG lideri Mazlum Abdi, X'te yaptığı açıklamada "dost ülkeler ve arabulucuların çağrısıyla, tüm güçlerimizi sabah 07'den itibaren Halep'in doğusuna, "Fırat'ın doğusuna konuşlandırmak üzere çekme kararı aldık" dedi.

Abdi, Amerikan heyetiyle yapılan görüşmelerden sonraki açıklamasında "Entegrasyon sürecinin tamamlanmasına yönelik iyi niyetimizi göstermek ve 10 Mart Anlaşması'nın maddelerine bağlılığımız çerçevesinde, güçlerimizi geri çekme kararı aldık."

Suriye Savunma Bakanlığı Abdi'nin duyurusunu memnuniyetle karşıladıklarını söyledi ve SDG güçlerinden boşalacak yerlere, ordu birliklerinin konuşlandırılacağını belirtti.

SDG Sözcüsü Farhad Şami, ABD öncülüğündeki cihatçılarla mücadele komisyonunda bir heyet ile Deyr Hafir'de görüşmeler yaptıklarını söylemişti.

Suriye Ordusu Cuma akşam saatlerinde Deyr Hafir'deki Kürt mevzilerini vurmuştu.

SDG kasabanın ağır bir topçu ateşine tutulduğunu bildirmişti.

Suriye Ordusu, saldırıdan önce bölgedeki sivillere bölgeyi terk etmeleri için süre verdi. Suriye makamlarına göre bombardımandan önce en az dört bin kişi bölgeyi terk etti.

Suriye Ordusu, Halep'in kontrolünü de Kürtlerin çoğunlukta yaşadığı iki mahalleyi ele geçirdikten sonra geçen Pazar günü sağlamıştı.

Kararnamede neler var?

Kararnamenin maddeleri şöyle:

1. Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve asli bir parçası kabul edilir. Kültürel ve dilsel kimlikleri, çok yönlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.

2. Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliğin korunmasını taahhüt eder; Kürt vatandaşların ulusal egemenlik çerçevesinde miraslarını, sanatlarını yaşatma ve ana dillerini geliştirme hakkını güvence altına alır.

3. Kürtçe, ulusal bir dil olarak kabul edilir. Kürt nüfusunun kayda değer oranda bulunduğu bölgelerde, devlet ve özel okullarda seçmeli ders veya eğitsel-kültürel faaliyet kapsamında öğretilmesine izin verilir.

4. Haseke ilinde 1962 genel nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai yasa ve tedbirler yürürlükten kaldırılır. Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli tüm vatandaşlara, kaydı kapalı olanlar dâhil olmak üzere, Suriye vatandaşlığı verilir; hak ve yükümlülükler bakımından tam eşitlik sağlanır.

5. "Nevruz Bayramı" (21 Mart), baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir bayram olarak Suriye Arap Cumhuriyeti'nin tüm bölgelerinde ücretli resmî tatil ilan edilir.

6. Devletin medya ve eğitim kurumları kapsayıcı bir ulusal söylemi benimsemekle yükümlüdür. Etnik veya dilsel temelde her türlü ayrımcılık ve dışlama kanunen yasaktır. Ulusal ayrışmayı körükleyenler yürürlükteki yasalar uyarınca cezalandırılır.

7. İlgili bakanlıklar ve yetkili kurumlar, bu kararnamenin hükümlerinin uygulanmasına ilişkin gerekli yürütme talimatlarını, kendi yetki alanları dâhilinde çıkarır.