İran ile ABD anlaşmaya varabilecek mi? Taslağın ayrıntıları ortaya çıktı

Tahran yönetimi "farkların azaldığını ancak henüz imza atılmadığını" duyururken, Dışişleri Bakanı Rubio müzakerelerden umutlu olduklarını açıkladı.

Uluslararası kamuoyunun gözü, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında diplomatik koridorları hareketlendiren tarihi nükleer ve askeri anlaşma müzakerelerine çevrildi. Beyaz Saray'da katıldığı bir etkinlikte stratejik sürece dair önemli açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının tam kapasiteyle devam ettiğini ve operasyonun sahada oldukça etkili olduğunu savundu.

Trump, diplomatik masanın en hassas maddelerinden biri olan İran'ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun akıbetine dair bir soruya ise net bir yanıt verdi:

"Uranyumu biz alacağız. Aslında ona ihtiyacımız yok; muhtemelen teslim aldıktan sonra imha edeceğiz. Ancak o uranyumun onların elinde kalmasına asla izin vermeyeceğiz."

SIZAN TASLAK: KOŞULSUZ ATEŞKES VE YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI

Trump'ın hamlesinin ardından Dubai merkezli yayın kuruluşu Al Arabiya, taraflar arasında uzlaşılması beklenen nihai anlaşma taslağının detaylarını dünya kamuoyuyla paylaştı. Sızan taslak metinde şu kritik maddeler öne çıkıyor:

Askeri Operasyonların Durdurulması: Tüm cephelerde istisnasız ve koşulsuz bir ateşkes ilan edilecek; her türlü askeri faaliyet tamamen durdurulacak.

Deniz Ticareti Güvencesi: Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Umman Denizi'nde uluslararası seyrüsefer serbestisi garanti altına alınacak.

Ortak Denetim Komitesi: Anlaşmanın uygulanmasını gözlemlemek ve taraflar arasında çıkabilecek olası uyuşmazlıkları çözmek adına ortak bir komite kurulacak.

7 Günlük Takvim: Çözüme kavuşturulamamış geriye kalan maddeler üzerinde en geç 7 gün içinde resmi müzakereler başlatılacak.

Kademeli Muafiyet: Tahran yönetiminin taahhütlerine eksiksiz uyması karşılığında, ABD uyguladığı ekonomik yaptırımları aşamalı olarak kaldıracak.

TAHRAN TEMKİNLİ: "FARKLAR AZALIYOR AMA HENÜZ İMZA YOK"

Söz konusu taslağın dünya basınında geniş yankı uyandırması üzerine Tahran kanadından ilk değerlendirme geldi. Üst düzey bir İranlı yetkili, taraflar arasındaki diplomatik makasın daraldığını doğrulamakla birlikte temkinli bir duruş sergiledi. Yetkili, "Anlaşmazlığa neden olan farklar azalıyor ancak henüz nihai bir uzlaşı sağlanmış değil. Zenginleştirilmiş uranyumun geleceği ve Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik hakları masada engel olmaya devam ediyor" şeklinde konuştu.

BAKAN RUBİO: "İRAN SİYASETİ PARÇALANMIŞ DURUMDA, AMACIMIZ İYİ BİR ANLAŞMA"

İsveç'te düzenlenecek NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmak üzere yola çıkan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise havalimanında önemli mesajlar verdi. İran'daki iç siyasi yapıyı "parçalanmış" olarak nitelendiren Rubio, müzakereleri zorlu bir iklimde yürüttüklerini belirtti.

Rubio, "İyi bir anlaşma her zaman Başkan Trump’ın önceliği olmuştur. Eğer bunu başarabilirsek harika olur. Şu an kesin olarak 'bu iş bitti' diyemem ancak bir anlaşmaya varabilmek için masada elimizden gelen her şeyi yapıyoruz" diyerek Washington'ın diplomasiye şans tanıdığını vurguladı.

SAVAŞ GÖLGESİNDE İKİLEM: "OĞLUMUN DÜĞÜNÜNE KATILAMAYABİLİRİM"

Öte yandan, iç siyasette kamuoyu desteği azalan İran savaşı, Başkan Trump'ın ailevi planlarını da sekteye uğrattı. Oval Ofis’te gazetecilere samimi açıklamalarda bulunan Trump, bu hafta sonu Bahamalar’da Bettina Anderson ile ikinci evliliğini yapmaya hazırlanan büyük oğlu Donald Trump Jr.’ın düğününe katılamayabileceğini söyledi.

Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde hayat pahalılığı tartışmalarını büyüten bu savaşı sonlandırmak için yoğun bir mesai harcadığını belirten Trump, şu ifadeleri kullandı:

"Oğlum gitmemi çok istiyor, küçük ve özel bir tören olacak. Gitmeye çalışacağım ama kendisinden de anlayış istedim. Ona 'Bu benim için hiç iyi bir zamanlama değil. Önümde çözmem gereken koskoca bir İran meselesi ve başka ciddi işler var' dedim.

Üstelik bu durum benim için tam bir 'kazanamayacağın senaryo'. Gidersem medya tarafından savaş varken eğleniyor diye eleştirileceğim, gitmezsem yine eleştirileceğim. Tabii ki sahte medyadan bahsediyorum. Her şeye rağmen umarım çok mutlu bir evlilikleri olur."